پژوهشگران دانشگاه کلمبیا در مطالعهای تازه دریافتهاند که افسردگی شدید ممکن است با توقف فرایند تولید نورونهای جدید در مغز بزرگسالان همراه باشد؛ یافتهای که میتواند مسیرهای جدیدی برای درمان این اختلال و بازسازی مدارهای مغزی پیش روی دانشمندان قرار دهد.
نورونزایی؛ فرایندی کوچک اما مهم در مغز
به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز اگرچه بیشتر سلولهای عصبی مغز پیش از تولد شکل میگیرند، مغز انسان در بزرگسالی نیز در برخی نواحی به تولید تعداد محدودی نورون جدید ادامه میدهد. این فرایند که «نورونزایی» نام دارد، عمدتاً در هیپوکامپ، ناحیهای مرتبط با حافظه و تنظیم احساسات، رخ میدهد.
پژوهشگران معتقدند نورونهای تازه میتوانند به مغز کمک کنند تا خود را با تجربیات جدید سازگار کند و انعطافپذیری عصبی خود را حفظ کند.
افسردگی چه تغییری در مغز ایجاد میکند؟
در این پژوهش، محققان حدود نیممیلیون سلول مغزی افراد مبتلا به افسردگی و افراد سالم را بررسی کردند و تغییرات گستردهای را در مدارهای حافظه در هیپوکامپ مشاهده کردند.
یکی از یافتههای مهم این مطالعه آن بود که در مغز افراد مبتلا به افسردگی شدید، فرایند تولید نورونهای جدید متوقف شده بود. پژوهشگران همچنین تغییراتی در ژنهای مرتبط با ایجاد ارتباط میان نورونها، تأمین انرژی سلولی و جابهجایی مواد درون سلولها شناسایی کردند.
وقتی خاطرات منفی با تجربههای جدید مخلوط میشوند
هیپوکامپ تنها در شکلگیری حافظه نقش ندارد؛ این بخش از مغز به انسان کمک میکند رویدادهای مشابه را از یکدیگر تفکیک کند و احساسات مربوط به گذشته را با اتفاقات جدید اشتباه نگیرد.
پژوهشگران این توانایی را «جداسازی الگو» مینامند. اختلال در این فرایند ممکن است باعث شود یک اتفاق معمولی با خاطرات منفی گذشته پیوند بخورد؛ برای مثال، فرد ممکن است رفتار سرد یک دوست را نشانه طردشدن تلقی کند، زیرا تجربه جدید را با خاطرات ناخوشایند قبلی درهم میآمیزد.
امید به درمانهایی فراتر از انتقالدهندههای عصبی
مورا دوپون، استاد روانپزشکی و سرپرست این پژوهش، تأکید کرده است که افسردگی را نمیتوان صرفاً به کمبود یا اختلال در انتقالدهندههای عصبی نسبت داد. به گفته پژوهشگران، این اختلال مجموعهای از تغییرات را در توانایی سلولهای عصبی برای سازگاری با استرس و تغییرات محیطی ایجاد میکند.
از این منظر، بازگرداندن توانایی تولید نورونهای جدید و ترمیم مدارهای هیپوکامپ میتواند در آینده به یکی از مسیرهای احتمالی درمان افسردگی تبدیل شود.
آیا درمان جدید افسردگی در راه است؟
این یافته هنوز به معنای کشف یک درمان قطعی برای افسردگی نیست. پژوهشگران اکنون تلاش میکنند تغییرات مولکولی دقیقتری را که در سلولهای مغزی افراد مبتلا به افسردگی رخ میدهد شناسایی کنند.
هدف بلندمدت این است که افسردگی، مانند برخی سرطانها، بر اساس ویژگیهای سلولی و مولکولی به زیرگروههای مختلف تقسیم شود تا بتوان برای هر گروه درمان هدفمندتری طراحی کرد.
نتایج این پژوهش در نشریه Nature Neuroscience منتشر شده است.
منبع: ایرنا
برچسبها: افسردگی، مغز، نورونزایی، علوم اعصاب، درمان افسردگی
