به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز، گفتوگویی که هر روز در ذهن خود با خودمان داریم، میتواند بر نحوه مواجهه ما با شکست، فشار روانی، نگرانی و حتی تجربه احساسات ناخوشایند اثر بگذارد. خودگویی بخشی طبیعی از زندگی روزمره است، اما زمانی که به سرزنش مداوم، نگرانی یا قضاوتهای افراطی تبدیل شود، میتواند چرخهای از افکار منفی ایجاد کند.
خودگویی چیست؟
خودگویی همان گفتوگوی درونی انسان با خودش است؛ صدایی که هنگام تصمیمگیری، روبهرو شدن با یک مشکل، نگرانی درباره آینده یا ارزیابی عملکرد خود در ذهن شکل میگیرد.
این گفتوگو میتواند سازنده یا منفی باشد. برای مثال، فردی که در یک جلسه کاری نتوانسته به چند سؤال پاسخ مناسبی بدهد، ممکن است با خود بگوید: «من همیشه خراب میکنم و برای این کار ساخته نشدهام.» اما میتوان همین اتفاق را به شکل واقعبینانهتری تفسیر کرد: «در پاسخ به بعضی سؤالها خوب عمل نکردم، اما میتوانم برای جلسه بعد بیشتر آماده شوم.»
تفاوت این دو نوع خودگویی در این است که در حالت دوم، فرد یک تجربه ناخوشایند را به قضاوتی کلی درباره ارزش یا توانایی خودش تبدیل نمیکند.
خودگویی مثبت به معنای انکار مشکلات نیست
خودگویی مثبت به این معنا نیست که فرد مشکلات را نادیده بگیرد یا خودش را متقاعد کند که همه چیز خوب است. هدف اصلی، واقعبینانهتر کردن گفتوگوی درونی و جلوگیری از بزرگنمایی یک اتفاق ناخوشایند است.
عبارتهایی مانند «من همیشه شکست میخورم» یا «هیچوقت نمیتوانم از پس این شرایط بربیایم» نمونههایی از تعمیم افراطی هستند. جایگزین کردن آنها با عباراتی مانند «این بار نتیجه مطلوب را نگرفتم» یا «میتوانم بررسی کنم چه چیزی را باید تغییر دهم» کمک میکند فرد میان یک اتفاق مشخص و قضاوت درباره کل شخصیت خود تفاوت بگذارد.
رابطه خودگویی با استرس
مغز و بدن ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند و استرس و برداشت فرد از یک موقعیت میتواند واکنشهای فیزیولوژیک بدن را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، نحوه تفسیر رویدادها و گفتوگویی که پس از آن در ذهن شکل میگیرد، میتواند در تجربه فشار روانی نقش داشته باشد.
وقتی فرد پس از یک اتفاق دشوار مرتباً خودش را سرزنش میکند، ممکن است همان رویداد بار روانی بیشتری پیدا کند. در مقابل، برخورد واقعبینانهتر و همراه با پذیرش میتواند به مدیریت بهتر احساسات کمک کند.
چگونه گفتوگوی درونی خود را تغییر دهیم؟
تغییر خودگویی منفی معمولاً یکشبه اتفاق نمیافتد و به تمرین نیاز دارد. نخستین قدم، توجه به افکاری است که در موقعیتهای پراسترس بهطور خودکار در ذهن ظاهر میشوند.
در مرحله بعد میتوان از خود پرسید:
آیا این فکر با واقعیت مطابقت دارد؟
آیا یک اتفاق را به یک نتیجه کلی درباره خودم تبدیل کردهام؟
اگر دوست من در چنین شرایطی بود، آیا با او نیز همینطور صحبت میکردم؟
چه تفسیر واقعبینانهتری برای این اتفاق وجود دارد؟
همچنین شناسایی موقعیتهایی که معمولاً خودگویی منفی را تشدید میکنند، میتواند مفید باشد. فشار کاری، موقعیتهای اجتماعی، شکست، نگرانی درباره آینده و روزهای پراسترس از جمله شرایطی هستند که ممکن است افکار منفی را بیشتر کنند.
با خودمان مانند یک قاضی صحبت نکنیم
یکی از مهمترین نکات در خودگویی سالم، جدا کردن «رفتار» از «هویت» است. اشتباه کردن به این معنا نیست که فرد «آدم شکستخوردهای» است و موفق نشدن در یک کار نیز به معنای «ناتوان بودن» نیست.
توصیف دقیق اتفاق، به جای صدور حکم درباره شخصیت، میتواند گفتوگوی درونی را متعادلتر کند. به جای «من بیعرضهام»، میتوان گفت «در انجام این کار اشتباه کردم و باید روش دیگری را امتحان کنم.»
این تغییر کوچک، مشکل را انکار نمیکند؛ بلکه امکان اصلاح آن را بیشتر میکند.
خودگویی و سلامت روان
پژوهشها و مطالعات حوزه روانشناسی نشان دادهاند که نحوه صحبت کردن فرد با خودش میتواند با مدیریت استرس و تنظیم احساسات ارتباط داشته باشد. خودگویی سازنده میتواند به فرد کمک کند در مواجهه با مشکلات، به جای گرفتار شدن در سرزنش و بدترینسازی، مسئله را دقیقتر ببیند و برای آن راهحل پیدا کند.
در نهایت، هدف از خودگویی سالم، مثبتاندیشی اجباری نیست؛ بلکه ایجاد گفتوگویی واقعبینانه، متعادل و حمایتگر با خود است. همانطور که نحوه صحبت کردن با دیگران میتواند بر احساس آنها اثر بگذارد، شیوهای که با خودمان حرف میزنیم نیز میتواند بر تجربه ما از شکست، استرس و مشکلات روزمره تأثیرگذار باشد.
منبع: عصرایران
برچسبها: خودگویی، سلامت روان، استرس، روانشناسی، خودشناسی
