تغذیه متعادل و فعالیت بدنی متناسب با شرایط جسمی، از مهم‌ترین عوامل حفظ سلامت و کیفیت زندگی سالمندان است؛ کمبود برخی مواد مغذی مانند پروتئین، ویتامین D، کلسیم، آهن و روی و همچنین کم‌آبی بدن می‌تواند سلامت این گروه را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز، یک کارشناس سالمندان دانشگاه علوم پزشکی زنجان با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به تغذیه و تحرک در دوران سالمندی، نسبت به پیامدهای کمبود مواد مغذی و کم‌تحرکی هشدار داد و بر ضرورت تنظیم برنامه غذایی و ورزشی متناسب با وضعیت هر فرد تأکید کرد.
تغییرات بدن در سالمندی و اهمیت تغذیه مناسب
با افزایش سن، تغییراتی در ترشح بزاق، فرآیند بلع، هضم و جذب مواد غذایی و همچنین دفع مواد زائد ایجاد می‌شود. برخی داروهایی که سالمندان برای بیماری‌های مختلف مصرف می‌کنند نیز می‌توانند بر دستگاه گوارش و فرآیند جذب و دفع اثر بگذارند.
از سوی دیگر، مشکلاتی مانند یبوست و ناراحتی‌های معده ممکن است انتخاب مواد غذایی و الگوی تغذیه سالمندان را دشوارتر کند. با این حال، به گفته کارشناس سالمندان دانشگاه علوم پزشکی زنجان، سالمندی به معنای نیاز به رژیم‌های غذایی عجیب یا بسیار محدودکننده نیست و این افراد همچنان باید از یک الگوی غذایی متنوع و متعادل پیروی کنند.
کمبود پروتئین؛ تهدیدی برای قدرت عضلات
یکی از مشکلات تغذیه‌ای مهم در سالمندان، دریافت ناکافی پروتئین است. کاهش دریافت پروتئین می‌تواند با تحلیل توده عضلانی همراه شود و ضعف عضلات را افزایش دهد؛ مسئله‌ای که احتمال زمین‌خوردن و سقوط سالمندان را نیز بیشتر می‌کند.
کمبود ویتامین D و کلسیم نیز از دیگر نگرانی‌های تغذیه‌ای در این دوران است و می‌تواند خطر مشکلات استخوانی و پوکی استخوان را افزایش دهد.
کمبود آهن نیز ممکن است به کم‌خونی منجر شود و احساس ضعف و خستگی را در سالمندان افزایش دهد. همچنین کمبود روی می‌تواند بر اشتها و حس چشایی اثر بگذارد و در نتیجه میزان دریافت غذا و وضعیت عمومی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.
کم‌آبی بدن را نباید نادیده گرفت
کم‌آبی یکی دیگر از مشکلاتی است که ممکن است در سالمندان کمتر مورد توجه قرار گیرد. دریافت ناکافی مایعات می‌تواند عملکرد بخش‌های مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل توجه به مصرف مناسب مایعات، متناسب با شرایط جسمی و پزشکی فرد، اهمیت دارد.
در سالمندانی که به دلیل بیماری‌های قلبی، کلیوی یا سایر مشکلات پزشکی محدودیت مصرف مایعات دارند، میزان دریافت آب و مایعات باید مطابق توصیه پزشک تعیین شود.
مصرف مکمل‌ها فقط با نظر پزشک
اگرچه برخی سالمندان ممکن است به مکمل‌های غذایی نیاز داشته باشند، مصرف خودسرانه این محصولات توصیه نمی‌شود. نوع مکمل و میزان مصرف آن باید با توجه به وضعیت سلامت فرد، کمبودهای تغذیه‌ای و داروهایی که مصرف می‌کند، توسط پزشک تعیین شود.
تداخل احتمالی مکمل‌ها با داروها یکی از دلایلی است که مصرف آن‌ها بدون نظر متخصص می‌تواند مشکل‌ساز شود.
کم‌تحرکی سالمندان؛ یک باور نادرست
یکی از تصورات نادرست درباره سالمندی این است که افراد مسن برای جلوگیری از آسیب باید تا حد امکان بی‌تحرک باشند. در حالی که کاهش فعالیت بدنی می‌تواند به تضعیف و تحلیل عضلات منجر شود و همین ضعف عضلانی، خطر سقوط را افزایش دهد.
زمین‌خوردن نیز ممکن است به کاهش استقلال فرد و انزوای اجتماعی منجر شود و در ادامه، زمینه مشکلات روحی مانند افسردگی را فراهم کند. بنابراین حفظ سطح مناسبی از فعالیت بدنی، یکی از بخش‌های مهم سالمندی سالم است.
پیاده‌روی به تنهایی کافی نیست
برنامه فعالیت بدنی سالمندان باید متناسب با وضعیت جسمی و بیماری‌های احتمالی آن‌ها تنظیم شود و نمی‌توان یک نسخه ورزشی یکسان برای همه افراد ارائه کرد.
بر اساس توصیه مطرح‌شده در این گزارش، فعالیت هوازی با شدت متوسط مانند پیاده‌روی می‌تواند یکی از اجزای برنامه ورزشی سالمندان باشد و میزان ۱۵۰ دقیقه فعالیت در هفته به‌عنوان یک توصیه کلی مطرح شده است. این فعالیت حتی می‌تواند در فضای خانه انجام شود.
در کنار فعالیت هوازی، تمرین‌های تعادلی برای کاهش خطر سقوط، تمرین‌های قدرتی برای حفظ توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و تمرین‌های انعطاف‌پذیری برای حفظ دامنه حرکتی بدن اهمیت دارند.
البته سالمندانی که با بیماری‌هایی مانند بیماری شدید قلبی، پیامدهای سکته مغزی یا آرتروز شدید مواجه هستند، باید برنامه ورزشی متناسب با محدودیت‌های خود را با نظر متخصص دریافت کنند.
سالمندی سالم با ترکیب تغذیه و تحرک
حفظ سلامت در دوران سالمندی تنها به درمان بیماری‌ها محدود نمی‌شود. تغذیه متنوع و متعادل، دریافت کافی مواد مغذی، توجه به آب‌رسانی بدن و انجام فعالیت بدنی متناسب می‌تواند در حفظ توانایی‌های جسمی و استقلال سالمندان نقش مهمی داشته باشد.
در نهایت، برنامه غذایی و ورزشی هر سالمند باید با توجه به شرایط فردی، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی و توانایی‌های جسمی او تنظیم شود.
منبع: خبرگزاری ایرنا
برچسب‌ها: سالمندان، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، سلامت سالمندان، ویتامین D
