بعد از هفتهها دیر خوابیدن، صبحهای بدون زنگ و روزهایی با برنامهای منعطف، بازگشت دانشآموزان به مدرسه فقط تغییر ساعت خواب و بیداری نیست؛ ذهن و بدن آنها نیز باید دوباره با ریتم تمرکز، یادگیری و مسئولیتهای روزانه هماهنگ شود.
به گزارش «پهنه پرواز»، شروع سال تحصیلی برای بسیاری از دانشآموزان با تغییر ناگهانی در سبک زندگی همراه است. در تعطیلات، ساعت خواب و بیداری، میزان فعالیت بدنی، زمان استفاده از تلفن همراه و حتی الگوی غذا خوردن ممکن است تغییر کند. با آغاز مدرسه، این سبک زندگی جای خود را به بیدار شدن صبح زود، حضور چندساعته در کلاس، انجام تکالیف و برنامهریزی منظم میدهد؛ تغییری که طبیعی است برای سازگار شدن با آن به زمان نیاز باشد.
چرا ذهن دانشآموز یکشبه به مدرسه برنمیگردد؟
ذهن و بدن به الگوهای تکرارشونده روزانه عادت میکنند. وقتی این الگوها برای چند هفته تغییر کرده باشند، بازگشت ناگهانی به شرایط قبلی میتواند باعث خستگی، کاهش تمرکز، بیحوصلگی یا افت موقت انگیزه شود. بنابراین اگر دانشآموز در روزهای نخست مدرسه عملکرد همیشگی خود را ندارد، این مسئله لزوماً به معنای تنبلی یا بیعلاقگی به درس نیست و میتواند بخشی از فرآیند سازگاری باشد.
خواب در این میان نقش مهمی دارد. خواب کافی به توجه، یادگیری و تثبیت اطلاعات کمک میکند و تغییر ناگهانی ساعت خواب میتواند شروع سال تحصیلی را دشوارتر کند. متخصصان نیز توصیه میکنند برنامه خواب کودکان پیش از آغاز مدرسه بهتدریج به ساعت مدرسه نزدیک شود؛ تغییر تدریجی، معمولاً سازگاری را آسانتر از تغییر ناگهانی میکند.
فقط خواب نیست؛ اضطراب هم میتواند تمرکز را مختل کند
بازگشت به مدرسه تنها یک تغییر زمانی نیست. نگرانی درباره درس، معلم، همکلاسیها، نمره یا حتی جدا شدن از والدین میتواند بخشی از انرژی ذهنی کودک را به جای یادگیری، صرف مدیریت اضطراب کند. به گفته یک روانشناس و مشاور تربیتی که با ایمنا گفتوگو کرده است، دانشآموز برای یادگیری مؤثر علاوه بر توجه، به انگیزه، آرامش و احساس امنیت نیز نیاز دارد.
از سوی دیگر، پژوهشهای جدید درباره خواب نوجوانان نیز اهمیت نظم خواب را برجسته کردهاند. یک مرور پژوهشی با بررسی ۱۲ مطالعه و بیش از ۲۳۰ هزار نفر، ارتباط میان بینظمی خواب در روزهای مدرسه و تعطیلات و سطوح بالاتر اضطراب در نوجوانان را گزارش کرده است.
بازگشت تدریجی؛ نه فشار بیشتر
برای سازگاری بهتر، لازم نیست دانشآموز از نخستین روز مدرسه با تمام ظرفیت خود درس بخواند. ایجاد یک برنامه منظم اما قابلتحمل، خواب کافی، استراحت، کاهش تدریجی بینظمیهای دوران تعطیلات و بازگشت آرام به فعالیتهای درسی میتواند به شکلگیری دوباره ریتم روزانه کمک کند.
در این میان، نقش خانواده نیز تنها به کنترل ساعت خواب یا میزان مطالعه محدود نمیشود. گفتوگو درباره احساس کودک نسبت به مدرسه، شنیدن نگرانیهای او و پرهیز از مقایسه با دیگر دانشآموزان میتواند فضای آرامتری برای سازگاری ایجاد کند. سرعت تطبیق همه دانشآموزان یکسان نیست و برخی کودکان برای بازگشت کامل به ریتم مدرسه به زمان بیشتری نیاز دارند.
منبع: ایمنا
برچسبها: دانشآموزان، بازگشت به مدرسه، خواب، سلامت روان، تمرکز
