به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز، پژوهشی جدید در حوزه روان‌شناسی اجتماعی نشان می‌دهد میان سرعت سخن گفتن و میزان ادب در تعاملات اجتماعی ارتباطی قابل توجه وجود دارد. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که افراد هنگام تلاش برای رسمی‌تر و مؤدبانه‌تر صحبت کردن، معمولاً سرعت گفتار خود را کاهش می‌دهند.
این پژوهش که توسط گروهی از محققان از جمله نیرا لیبرمن انجام شده، در چهار مطالعه از پیش ثبت‌شده و با مشارکت مجموعاً ۳۶۹ نفر انجام شد. محققان بررسی کردند که آیا سرعت گفتار می‌تواند بدون توجه به محتوای کلمات، بر برداشت مخاطب از ادب و رسمیت اثر بگذارد یا خیر.
وقتی سرعت گفتار پیام اجتماعی منتقل می‌کند
در ارتباطات روزمره، تنها واژه‌هایی که به کار می‌بریم اهمیت ندارند؛ بلکه عواملی مانند لحن، شدت صدا، مکث و سرعت ادای کلمات نیز می‌توانند اطلاعاتی درباره رابطه اجتماعی میان دو نفر منتقل کنند.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، سرعت پایین‌تر گفتار بیشتر با ادب و رسمیت و سرعت بالاتر با سبک گفت‌وگوی خودمانی‌تر ارتباط پیدا می‌کند. پژوهشگران این ارتباط را در چارچوب نظریه‌های مربوط به ادب و فاصله اجتماعی بررسی کرده‌اند.
به گفته محققان، ادب می‌تواند در تنظیم عواملی مانند جایگاه اجتماعی مخاطب، میزان زحمت یا فشاری که یک درخواست بر او تحمیل می‌کند و فاصله اجتماعی میان دو طرف نقش داشته باشد. آهسته‌تر صحبت کردن ممکن است یکی از نشانه‌های غیرکلامی باشد که این فاصله اجتماعی را در جریان گفت‌وگو تنظیم می‌کند.
آزمایش با زبانی که شرکت‌کنندگان نمی‌فهمیدند
در نخستین آزمایش، ۱۰۲ نفر به نسخه‌های مختلف یک پیام صوتی به زبان فنلاندی گوش دادند؛ زبانی که شرکت‌کنندگان آن را نمی‌فهمیدند. سرعت گفتار در نسخه‌های مختلف تغییر داده شد، اما محتوای صوتی ثابت باقی ماند.
نتایج نشان داد ۷۵ درصد شرکت‌کنندگان، نسخه‌های آهسته‌تر را بیشتر با گفتار مؤدبانه و نسخه‌های سریع‌تر را با گفتار خودمانی مرتبط دانستند. این یافته اهمیت ویژه‌ای داشت، زیرا شرکت‌کنندگان برای قضاوت درباره ادب نمی‌توانستند به معنای واژه‌ها تکیه کنند و عمدتاً به ویژگی‌های صوتی پیام توجه داشتند.
افراد برای مؤدب‌تر بودن، سرعت صحبت خود را کاهش می‌دهند
در دو مطالعه بعدی، از شرکت‌کنندگان خواسته شد موقعیتی را تصور کنند که در آن باید از یک فرد غریبه درخواست کمک کنند. از آن‌ها پرسیده شد اگر بخواهند درخواست خود را مؤدبانه‌تر بیان کنند، آیا سرعت صحبت کردنشان را تغییر می‌دهند یا خیر.
در یکی از این آزمایش‌ها، ۸۰ درصد شرکت‌کنندگان گفتند برای انتقال ادب بیشتر، احتمالاً آهسته‌تر صحبت می‌کنند. در مطالعه دیگر نیز، حتی با وجود گزینه «تغییر ندادن سرعت»، بخش قابل توجهی از شرکت‌کنندگان همچنان کاهش سرعت گفتار را با ادب بیشتر مرتبط دانستند.
آزمایش نهایی؛ بررسی رفتار واقعی هنگام صحبت کردن
پژوهشگران در مطالعه چهارم تلاش کردند از اتکا به پاسخ‌های ذهنی شرکت‌کنندگان فراتر بروند و رفتار واقعی آن‌ها را بررسی کنند.
در این آزمایش، ۷۳ زن یک متن یکسان را در دو حالت بازگو کردند؛ در یک حالت با هدف انتقال ادب بیشتر و در حالت دیگر به شکل خودمانی‌تر. از آنجا که متن برای همه یکسان بود، پژوهشگران می‌توانستند تفاوت سرعت خواندن را به عنوان یکی از شاخص‌های رفتار گفتاری بررسی کنند.
نتایج نشان داد شرکت‌کنندگان زمانی که قصد داشتند پیام را مؤدبانه‌تر منتقل کنند، متن را آهسته‌تر می‌خواندند. این نتیجه با یافته‌های سه آزمایش قبلی همسو بود.
چرا آهسته‌تر صحبت کردن می‌تواند نشانه ادب باشد؟
محققان احتمال می‌دهند این ارتباط با مفهوم فاصله روان‌شناختی و فاصله اجتماعی مرتبط باشد. در تعامل با فردی که از نظر اجتماعی دورتر است، جایگاه بالاتری دارد یا درخواست از او ممکن است برایش زحمت ایجاد کند، فرد ممکن است با تغییر شیوه گفتار خود تلاش کند احترام و رسمیت بیشتری نشان دهد.
از این منظر، آهسته‌تر کردن گفتار می‌تواند نوعی علامت غیرکلامی برای ایجاد فاصله و رسمیت بیشتر باشد؛ در حالی که سرعت بالاتر گفتار ممکن است در روابط صمیمانه‌تر و خودمانی‌تر بیشتر دیده شود. پژوهشگران این ارتباط را با نظریه «سطح ساخت‌یافتگی» و رابطه میان سرعت و فاصله روان‌شناختی نیز مرتبط دانسته‌اند.
آیا این ارتباط در همه فرهنگ‌ها یکسان است؟
محققان تأکید دارند که برای پاسخ قطعی به این پرسش، مطالعات بین‌فرهنگی بیشتری لازم است. بیشتر آزمایش‌های این پژوهش در شرایط و نمونه‌های محدود انجام شده‌اند و مشخص نیست این الگو با همین شدت در تمام زبان‌ها و فرهنگ‌ها مشاهده شود.
پژوهشگران در ادامه قصد دارند بررسی کنند که آیا ارتباط میان آهسته‌تر صحبت کردن و ادب، یک الگوی نسبتاً عمومی در فرهنگ‌های مختلف است یا اینکه هنجارهای زبانی و اجتماعی هر جامعه می‌توانند این رابطه را تغییر دهند.
در مجموع، این پژوهش نشان می‌دهد که نحوه بیان یک جمله ممکن است به اندازه خود جمله در انتقال پیام اجتماعی اهمیت داشته باشد. سرعت گفتار، حتی زمانی که مخاطب معنای کلمات را نمی‌داند، می‌تواند بر برداشت او از رسمیت و ادب تأثیر بگذارد. البته این یافته به معنای آن نیست که آهسته صحبت کردن همیشه نشانه ادب یا سریع صحبت کردن الزاماً نشانه بی‌ادبی است؛ بلکه پژوهش از وجود یک ارتباط آماری میان این دو متغیر حکایت دارد.
منبع: عصر ایران
برچسب‌ها: روان‌شناسی، سرعت سخن گفتن، ادب، ارتباطات اجتماعی، زبان بدن
