به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز، داشتن روابط سالم به معنای پذیرفتن همه خواستههای دیگران یا کنار آمدن با هر رفتاری نیست. یکی از مهمترین مهارتها در روابط خانوادگی، دوستانه و عاطفی، توانایی تعیین مرزهای سالم است؛ مرزهایی که به فرد اجازه میدهند بدون آسیب زدن به دیگران، از نیازها، احساسات و زمان خود محافظت کند.
مرز سالم در واقع مشخص میکند چه رفتاری برای ما قابل قبول است و چه رفتاری نیست. بسیاری از افراد از ترس ناراحت شدن دیگران، از دست دادن یک رابطه یا متهم شدن به خودخواهی، از بیان خواستههای خود اجتناب میکنند؛ اما نادیده گرفتن مداوم نیازهای شخصی میتواند در طول زمان به خستگی، دلخوری و فرسودگی عاطفی منجر شود.
«نه» گفتن به معنای بیاحترامی نیست
یکی از مهمترین بخشهای مرزبندی، یاد گرفتن نه گفتن است. نه گفتن الزاماً به معنای رد کردن فرد مقابل نیست؛ بلکه میتواند به معنای رد کردن یک درخواست یا رفتاری باشد که با شرایط و نیازهای ما سازگار نیست.
برای مثال، میتوان به جای توضیحهای طولانی و احساس گناه، محترمانه و روشن گفت: «الان امکان انجام این کار را ندارم» یا «ترجیح میدهم درباره این موضوع صحبت نکنم.»
مرزبندی سالم نیازی به پرخاشگری ندارد. همانطور که فرد حق دارد خواستههای خود را مطرح کند، طرف مقابل نیز حق دارد درخواست خود را بیان کند؛ اما هیچکدام از این دو به معنای اجبار طرف دیگر به پذیرش نیست.
چرا تعیین مرز برای بعضی افراد دشوار است؟
ترس از طرد شدن یکی از مهمترین دلایلی است که باعث میشود افراد نتوانند مرزهای خود را مشخص کنند. برخی افراد تصور میکنند اگر خواسته دیگران را نپذیرند، رابطهشان از بین خواهد رفت یا دیگران آنها را دوست نخواهند داشت.
احساس گناه نیز میتواند مانع دیگری باشد. فردی که همیشه عادت کرده دیگران را در اولویت قرار دهد، ممکن است هنگام توجه به نیازهای خودش احساس خودخواهی کند؛ در حالی که مراقبت از خود و توجه به محدودیتهای شخصی، با خودخواهی تفاوت دارد.
مرز سالم چه ویژگیهایی دارد؟
مرز سالم باید روشن، قابل فهم و تا حد امکان ثابت باشد. اگر فردی امروز رفتاری را غیرقابل قبول بداند و فردا همان رفتار را بدون توضیح بپذیرد، طرف مقابل نیز نمیتواند بهدرستی متوجه محدودیتهای او شود.
همچنین بهتر است مرزها به جای سرزنش دیگران، بر نیاز و تصمیم خود فرد متمرکز باشند. به جای اینکه گفته شود «تو همیشه به من بیاحترامی میکنی»، میتوان گفت: «وقتی گفتگو با توهین همراه میشود، من ترجیح میدهم مکالمه را متوقف کنم.»
این شیوه، هم پیام را روشن منتقل میکند و هم احتمال تبدیل گفتوگو به یک درگیری را کاهش میدهد.
مرزبندی به معنای قطع رابطه نیست
یکی از باورهای اشتباه درباره مرزگذاری این است که تعیین حد و حدود الزاماً به معنای فاصله گرفتن یا پایان دادن به رابطه است. در حالی که مرزهای سالم میتوانند به روابط کمک کنند پایدارتر و قابل پیشبینیتر شوند.
رابطهای که در آن هر دو طرف بتوانند بدون ترس درباره نیازها و محدودیتهای خود صحبت کنند، معمولاً ظرفیت بیشتری برای احترام متقابل دارد. در چنین رابطهای، «نه» شنیدن الزاماً به معنای طرد شدن نیست و «نه» گفتن نیز به معنای بیمحبتی تلقی نمیشود.
در نهایت، مرز سالم دیواری برای دور کردن آدمها نیست؛ ابزاری برای مشخص کردن شیوهای است که میخواهیم در یک رابطه با ما رفتار شود. فردی که بتواند محترمانه خواستهها و محدودیتهای خود را بیان کند، بدون اینکه مسئول احساسات همه اطرافیان باشد، شانس بیشتری برای تجربه روابط سالم و متعادل خواهد داشت.
منبع: عصر ایران
برچسبها: مرز سالم، روابط سالم، مهارت نه گفتن، سلامت روان، روابط عاطفی
