پایگاه خبری پهنه پرواز | اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) تنها به شستوشوی مکرر دستها یا حساسیت بیش از حد به نظافت محدود نمیشود. متخصصان سلامت روان میگویند این اختلال میتواند با الگوهای فکری و رفتاری گوناگونی بروز کند و در صورت درمان نشدن، کیفیت زندگی فرد را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش پهنه پرواز، در اختلال وسواس فکری-عملی، فرد با افکار، تصاویر یا تمایلات ناخواسته و آزاردهنده (وسواسهای فکری) روبهرو میشود و برای کاهش اضطراب ناشی از آنها، رفتارهای تکراری یا اعمال ذهنی خاصی (اجبارها) را انجام میدهد. این چرخه میتواند ساعتها از زمان روزانه فرد را به خود اختصاص دهد.
شایعترین انواع وسواس
متخصصان، وسواس را بر اساس موضوع افکار و رفتارهای اجباری به چند گروه رایج تقسیم میکنند:
وسواس آلودگی و شستوشو: ترس شدید از میکروب، آلودگی یا بیماری که باعث شستن مکرر دستها، استحمام بیش از حد یا ضدعفونی مداوم وسایل میشود.
وسواس وارسی: نگرانی دائمی درباره قفل بودن درها، خاموش بودن وسایل برقی یا احتمال وقوع حادثه که فرد را به بررسی مکرر وادار میکند.
وسواس نظم، تقارن و کمالگرایی: نیاز افراطی به نظم، چیدمان دقیق یا انجام کامل و بینقص کارها که در صورت برهم خوردن، اضطراب شدیدی ایجاد میکند.
وسواس افکار مزاحم یا تابو: افکار ناخواسته درباره آسیب رساندن به خود یا دیگران، موضوعات مذهبی، اخلاقی یا جنسی که برخلاف ارزشها و باورهای فرد هستند و موجب احساس گناه و اضطراب میشوند.
وسواس احتکار: ناتوانی در دور ریختن وسایل، حتی اشیای کمارزش، به دلیل ترس از نیاز احتمالی به آنها در آینده.
علت بروز وسواس چیست؟
پژوهشگران معتقدند عوامل ژنتیکی، تغییرات در عملکرد برخی نواحی مغز، اختلال در انتقالدهندههای عصبی، تجربههای استرسزا و عوامل محیطی، همگی میتوانند در بروز این اختلال نقش داشته باشند. همچنین ممکن است فرد همزمان بیش از یک نوع وسواس را تجربه کند و موضوع وسواسها در طول زمان تغییر کند.
آیا وسواس درمان میشود؟
کارشناسان تأکید میکنند که اختلال وسواس فکری-عملی قابل درمان است. درمان شناختی-رفتاری (CBT)، بهویژه روش مواجهه و جلوگیری از پاسخ (ERP)، مؤثرترین روش درمانی شناخته میشود. در برخی موارد نیز پزشک برای کنترل علائم، داروهای ضدافسردگی از گروه مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) تجویز میکند. تشخیص زودهنگام و مراجعه به روانشناس یا روانپزشک، نقش مهمی در بهبود علائم و افزایش کیفیت زندگی دارد.
منبع: دکتردکتر (DrDr)
برچسبها: وسواس، اختلال وسواس فکری عملی، OCD، انواع وسواس، وسواس شستوشو، وسواس وارسی، وسواس کمالگرایی، سلامت روان، روانشناسی، پهنه پرواز
