فراموش کردن یک نام یا قرار لزوماً نشانه آلزایمر نیست، اما وقتی اختلال حافظه بهصورت مداوم و پیشرونده ظاهر شود و انجام کارهای روزمره را مختل کند، باید جدی گرفته شود. روز جهانی آلزایمر فرصتی است تا با نشانههای این بیماری، عوامل مؤثر بر سلامت شناختی و راههای تقویت حافظه بیشتر آشنا شویم.
آلزایمر فقط فراموشی نیست
به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز آلزایمر میتواند علاوه بر حافظه، توانایی فکر کردن، تصمیمگیری، پیدا کردن کلمات، جهتیابی، رفتار و انجام فعالیتهای روزمره را تحت تأثیر قرار دهد. گم شدن در مسیرهای آشنا، دشواری در انجام کارهای معمول، تغییرات قابلتوجه در شخصیت یا خلقوخو و کاهش قدرت قضاوت از جمله نشانههایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
البته هر فراموشی به معنای ابتلا به آلزایمر نیست. کمخوابی، استرس، اضطراب، افسردگی، برخی داروها، مشکلات تیروئید، کمبود بعضی ویتامینها، اختلالات خواب و حتی کاهش شنوایی نیز میتوانند روی حافظه اثر بگذارند. بنابراین تشخیص بیماری نیازمند بررسی پزشکی است.
آیا آلزایمر بخشی طبیعی از سالمندی است؟
خیر. افزایش سن مهمترین عامل خطر برای زوال عقل است، اما آلزایمر و زوال عقل بخشی اجتنابناپذیر از روند طبیعی پیری محسوب نمیشوند. سازمان جهانی بهداشت میگوید زوال عقل میتواند بر حافظه، تفکر و توانایی انجام فعالیتهای روزمره اثر بگذارد و عوامل مختلفی از جمله فشار خون بالا، دیابت، کمتحرکی، انزوای اجتماعی، مصرف دخانیات، مصرف زیانبار الکل و آلودگی هوا در خطر آن نقش دارند.
در عین حال، هنوز درمان قطعی برای زوال عقل وجود ندارد، اما فعالیت بدنی، تحریک شناختی، ارتباط اجتماعی و کنترل عوامل خطر قابلتغییر میتوانند در حفظ سلامت شناختی و کاهش خطر افت شناختی نقش داشته باشند.
۲۳ تمرین ساده برای تقویت حافظه و ذهن
تمرینهای شناختی میتوانند ذهن را فعال نگه دارند. برخی تمرینهای پیشنهادی عبارتاند از:
تمرینهای حافظه
۱. چند ثانیه به یک تصویر نگاه کنید و سپس جزئیات آن را به یاد بیاورید.
۲. برای کلمات مختلف، کلمات مرتبط پیدا کنید و بعداً آنها را مرور کنید.
۳. با چند کلمه تصادفی یک داستان کوتاه بسازید.
۴. اتفاقات روز را از صبح تا شب به ترتیب مرور کنید.
۵. یک شماره کوتاه را بخوانید و چند دقیقه بعد آن را تکرار کنید.
تمرینهای توجه و تمرکز
۶. از یک تا ۱۰۰ بشمارید و مضربهای ۳ را حذف کنید.
۷. یک حرف مشخص را در میان مجموعهای از حروف پیدا کنید.
۸. هنگام گوش دادن به موسیقی، هر بار یک کلمه مشخص را شنیدید واکنش نشان دهید.
۹. در یک متن، تعداد تکرار یک کلمه مشخص را بشمارید.
تمرینهای حل مسئله
۱۰. سودوکو یا جدول کلمات حل کنید.
۱۱. معماهای منطقی را امتحان کنید.
۱۲. یک محاسبه ساده را بدون ماشینحساب انجام دهید.
۱۳. برای یک وسیله معمولی مانند قاشق، کاربردهای متفاوت پیدا کنید.
۱۴. برای رسیدن به یک مکان آشنا، مسیر دیگری را تصور کنید.
تمرین انعطاف ذهنی
۱۵. ابتدا نام ۱۰ حیوان و سپس ۱۰ میوه را به یاد بیاورید.
۱۶. یک کلمه را از انتها به ابتدا بخوانید.
۱۷. با یک حرف مشخص، در یک دقیقه بیشترین تعداد کلمه ممکن را پیدا کنید.
۱۸. گاهی یک کار ساده روزمره را با دست غیرغالب انجام دهید.
فعالیتهای روزمره برای فعال نگه داشتن ذهن
۱۹. یک دستور غذای جدید یاد بگیرید و بدون نگاه کردن آن را اجرا کنید.
۲۰. شعر یا متن کوتاهی را حفظ کنید.
۲۱. مهارت جدیدی مانند زبان، موسیقی یا کاردستی یاد بگیرید.
۲۲. بازیهای فکری و گروهی انجام دهید.
۲۳. پس از تماشای یک فیلم، داستان آن را برای فرد دیگری تعریف کنید.
با سالمندی که حافظهاش تغییر کرده چگونه صحبت کنیم؟
اگر در یکی از اعضای خانواده تغییرات قابلتوجه حافظه مشاهده میشود، گفتوگو درباره مراجعه به پزشک نباید با سرزنش و فشار همراه باشد. بهتر است با لحنی آرام و همدلانه صحبت کنید و تأکید داشته باشید که هر تغییر حافظهای الزاماً به معنای آلزایمر نیست و بررسی تخصصی میتواند به پیدا کردن علت کمک کند.
همچنین میتوان مراجعه به پزشک را نه بهعنوان نشانه بیماری قطعی، بلکه بهعنوان اقدامی برای حفظ استقلال و سلامت شناختی در سالهای آینده مطرح کرد.
حافظه را جدی بگیریم، اما از هر فراموشی نترسیم
شناخت زودهنگام تغییرات شناختی میتواند به فرد و خانواده کمک کند تا علت مشکل را بهتر بررسی کنند و در صورت نیاز، حمایت و مراقبت مناسب را زودتر آغاز کنند. در مقابل، نباید هر فراموشی روزمره را به آلزایمر نسبت داد. مهمترین نشانه، تداوم و پیشرفت اختلال و تأثیر آن بر زندگی روزمره است.
منبع: خبرگزاری مهر
برچسبها: آلزایمر، حافظه، زوال عقل، سلامت مغز، سالمندی
تفاوت آلزایمر و فراموشی معمولی را روشنتر کنید
هشدارهای مراجعه فوری را اضافه کنید
فهرست ۲۳ تمرین را خلاصهتر و کاربردیتر کنید
