پژوهشگران با کمک هوش مصنوعی در حال توسعه ابزارهایی هستند که میتوانند درک دقیقتری از روند پیری انسان ارائه دهند؛ ابزارهایی که شاید در آینده مشخص کنند بدن یک فرد سریعتر یا کندتر از سن تقویمی او در حال پیر شدن است.
به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز هوش مصنوعی وارد پژوهشهای پیری شد
بر اساس گزارشی که ایسنا به نقل از نشریه «نیچر» منتشر کرده، پژوهشگران یک سامانه هوش مصنوعی تخصصی برای تحقیقات مرتبط با طول عمر توسعه دادهاند. این سامانه از مدلهای زبانی بزرگ تشکیل شده که با دادههای زیستشناسی پیری آموزش دیدهاند و برای کمک به پژوهشگران در تحلیل دادههای مرتبط با سالمندی طراحی شدهاند.
این مجموعه همچنین ۱۷ وظیفه آزمایشی را در اختیار پژوهشگران قرار میدهد تا عملکرد مدلهای هوش مصنوعی مختلف در حوزه پیری قابل مقایسه باشد. در این آزمایشها، مدلها با دادههایی مانند اطلاعات بالینی، دادههای اپیژنتیکی، فعالیت ژنها، پروتئینها و توالیهای ژنتیکی ارزیابی شدند.
سن زیستی چیست؟
سن شناسنامهای فقط تعداد سالهایی را نشان میدهد که از تولد یک فرد گذشته است؛ اما سن زیستی تلاش میکند وضعیت واقعی بدن و میزان پیشرفت فرایندهای مرتبط با پیری را نشان دهد.
پژوهشگران برای برآورد سن زیستی از «ساعتهای زیستی» استفاده میکنند. این ابزارها میتوانند شاخصهایی مانند ویژگیهای چهره، سطح پروتئینها، فعالیت ژنها یا دادههای حاصل از اسکن مغزی را بررسی کنند تا مشخص شود نشانههای پیری در بدن فرد با چه سرعتی در حال ظاهر شدن هستند.
با این حال، هنوز درباره نحوه تفسیر دقیق این ساعتها اتفاق نظر کاملی وجود ندارد. حتی کاهش سن زیستی در یک مطالعه لزوماً به معنای معکوس شدن فرایند بنیادی پیری نیست و ممکن است تنها نشاندهنده بهبود برخی شاخصهای سلامت باشد.
کدام مدل هوش مصنوعی بهتر عمل میکند؟
در این پژوهش، ۲۳ مدل زبانی بزرگ مورد آزمایش قرار گرفتند؛ ۱۸ مدل تجاری و پنج مدل تخصصی که پژوهشگران آنها را با دادههای مرتبط با پیری آموزش داده بودند.
در بسیاری از آزمایشها، مدلهای تخصصی عملکرد بهتری نسبت به مدلهای عمومی و بزرگتر داشتند؛ هرچند این برتری در همه آزمونها مشاهده نشد. برای نمونه، برخی مدلها باید بر اساس اطلاعات بالینی تشخیص میدادند کدام فرد سن بیشتری دارد یا با استفاده از سطح برخی پروتئینهای خون، سن فرد را پیشبینی میکردند.
آیا هوش مصنوعی میتواند داروی ضدپیری پیدا کند؟
یکی دیگر از اهداف این پروژه، استفاده از هوش مصنوعی برای شناسایی اهداف دارویی بالقوه مرتبط با پیری است. پژوهشگران امیدوارند مدلهای تخصصی بتوانند در میان حجم عظیم دادههای زیستی، الگوها و ارتباطاتی را پیدا کنند که شناسایی آنها برای انسان دشوار است.
با این حال، این فناوری هنوز در مرحله پژوهشی قرار دارد و نمیتوان از آن نتیجه گرفت که هوش مصنوعی در حال حاضر میتواند بهطور قطعی سن واقعی بدن یک فرد را تعیین کند یا روند پیری او را متوقف کند.
«ساعت پیری» در آینده هوشمندتر میشود؟
پژوهشگران انتظار دارند با پیشرفت مدلهای هوش مصنوعی، ابزارهای سنجش پیری نیز دقیقتر و پیچیدهتر شوند. هدف این است که به جای تکیه صرف بر همبستگیهای ساده، بتوان از دادههای زیستی گسترده برای درک بهتر فرایند پیری و ارتباط آن با بیماریها استفاده کرد.
با این حال، یکی از چالشهای اصلی همچنان پابرجاست: دانشمندان هنوز تعریف کاملاً دقیقی از مرز میان پیری طبیعی و بیماری ندارند. به همین دلیل، هوش مصنوعی در این حوزه فعلاً بیشتر یک ابزار پژوهشی قدرتمند است تا وسیلهای برای تشخیص قطعی سن زیستی افراد.
منبع: ایسنا
برچسبها: هوش مصنوعی، سن زیستی، پیری، طول عمر، فناوری پزشکی
