به گزارش پایگاه خبری پهنه پرواز، یک مطالعه گسترده ژنتیکی نشان میدهد ویژگیهای شخصیتی انسانها تا حدی با تفاوتهای ژنتیکی ارتباط دارند و همین تفاوتها میتوانند با برخی مسیرهای زندگی، از سلامت و تحصیل گرفته تا شغل و فرزندآوری، مرتبط باشند. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که هیچ «ژن شخصیت» واحدی وجود ندارد و محیط و تجربههای زندگی نیز نقش مهمی در شکلگیری شخصیت دارند.
بررسی ژنتیک شخصیت در بیش از یک میلیون نفر
این پژوهش که در مجله علمی Nature منتشر شده، دادههای ۴۶ گروه تحقیقاتی را بررسی کرده است. اندازه نمونهها در این مجموعه از حدود ۶۱۱ هزار نفر تا بیش از ۱.۱۴ میلیون نفر متغیر بود و پژوهشگران ارتباط میان تفاوتهای ژنتیکی و پنج ویژگی اصلی شخصیت را بررسی کردند.
پنج ویژگی مورد بررسی شامل برونگرایی، توافقپذیری، وظیفهشناسی، روانرنجوری و گشودگی به تجربه بود؛ ویژگیهایی که تفاوتهای نسبتاً پایدار افراد در نحوه فکر کردن، احساس کردن و رفتار کردن را توصیف میکنند.
بیش از ۱۲۰۰ گونه ژنتیکی با ویژگیهای شخصیتی ارتباط داشتند
محققان بیش از ۱۲۰۰ گونه ژنتیکی را شناسایی کردند که با ویژگیهای اصلی شخصیت ارتباط داشتند. با این حال، اثر هر گونه ژنتیکی بهتنهایی بسیار کوچک بود و نمیتوان یک ویژگی شخصیتی را به یک ژن مشخص نسبت داد.
به گفته پژوهشگران، تفاوتهای شخصیتی حاصل اثر مجموعه بزرگی از تغییرات ژنتیکی است که هرکدام سهم کوچکی دارند. مجموع این اثرهای کوچک میتواند در سطح فردی قابل توجهتر شود.
ژنتیک شخصیت و مسیرهای مختلف زندگی
یکی از یافتههای مهم مطالعه این بود که گونههای ژنتیکی مرتبط با شخصیت، با برخی پیامدهای دیگر زندگی نیز ارتباط نشان دادند. این ارتباطها حوزههایی مانند سلامت جسمی و روانی، طول عمر، میزان تحصیلات، مسیر شغلی و تصمیمگیری درباره والد شدن را دربر میگرفت.
برای نمونه، برخی گونههای ژنتیکی مرتبط با وظیفهشناسی با فعالتر بودن فرد در طول روز ارتباط داشتند. در مقابل، افرادی که الگوی شبزندهداری بیشتری داشتند، بیشتر دارای گونههای ژنتیکی مرتبط با گشودگی به تجربه و برونگرایی بودند.
همچنین گونههای ژنتیکی مرتبط با گشودگی به تجربه با احتمال بیشتر جابهجایی به مناطق بینالمللیتر ارتباط داشتند. این یافتهها نشان میدهد ژنتیک شخصیت میتواند با طیف گستردهای از رفتارها و انتخابهای زندگی همراه باشد.
ژنها سرنوشت انسان را تعیین نمیکنند
با وجود گستردگی این مطالعه، نتایج آن به معنای ژنتیکی بودن قطعی شخصیت یا تعیین شدن مسیر زندگی از بدو تولد نیست.
پژوهشگران تأکید دارند که محیط، تربیت، تجربههای فردی و شرایط اجتماعی نیز در شکلگیری شخصیت و رفتار نقش دارند. حتی در مواردی که یک گونه ژنتیکی با یک ویژگی یا پیامد خاص ارتباط دارد، این ارتباط بهتنهایی برای پیشبینی دقیق رفتار یا آینده یک فرد کافی نیست.
مطالعه جدید نیز نشان میدهد اثرهای ژنتیکی شخصیت پیچیده و چندعاملی هستند و برای درک کامل آنها باید تعامل میان ژنها و محیط مورد توجه قرار گیرد.
شخصیت حاصل تعامل ژن و محیط است
یافتههای جدید تصویری پیچیدهتر از رابطه ژنتیک و شخصیت ارائه میکنند. ژنها میتوانند زمینههایی را در نحوه تفکر، احساس و رفتار افراد ایجاد کنند، اما این زمینهها در تعامل با محیط و تجربههای زندگی شکل میگیرند.
به همین دلیل، پژوهشگران از وجود یک مسیر ژنتیکی از پیش تعیینشده برای زندگی افراد سخن نمیگویند؛ بلکه مجموعهای از عوامل ژنتیکی و محیطی در کنار یکدیگر میتوانند بر ویژگیهای شخصیتی و برخی انتخابها و پیامدهای زندگی اثر بگذارند.
این یافتهها میتواند به درک بهتر ارتباط میان شخصیت، سلامت، رفتار و عوامل اجتماعی کمک کند، اما همچنان برای مشخص شدن سازوکار دقیق این ارتباطها و نقش متقابل ژنتیک و محیط به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
منبع: مهر
برچسبها: ژنتیک، شخصیت، علوم اعصاب، رفتار انسان، سبک زندگی
