تعامل مداوم با چتباتهای هوش مصنوعی ممکن است فقط شیوه کار و ارتباط ما را تغییر ندهد؛ پژوهشگران هشدار دادهاند که تداوم این ارتباط میتواند بهتدریج لحن، شیوه بیان و حتی الگوهای رفتاری انسانها را نیز به رفتارهای «رباتگونه» نزدیک کند.
به گزارش پهنه پرواز، با گسترش استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی در خدمات مشتریان، مراکز درمانی و دیگر حوزههای زندگی روزمره، پرسش تازهای درباره تأثیر این فناوری بر رفتار خود انسانها شکل گرفته است.
یک مطالعه تحلیلی جدید نشان میدهد که رابطه میان انسان و هوش مصنوعی میتواند یک تعامل دوطرفه باشد؛ یعنی همانطور که چتباتها تلاش میکنند طبیعیتر و شبیه انسان صحبت کنند، کاربران نیز ممکن است بهصورت ناخودآگاه شیوه بیان خود را با الگوی قابلفهم برای ماشینها هماهنگ کنند.
وقتی انسان برای فهمیدهشدن، شبیه ماشین صحبت میکند
پژوهشگران معتقدند انسانها هنگام تعامل مکرر با سامانههای هوش مصنوعی ممکن است به تدریج از پیچیدگیها، تنوع و غیرقابلپیشبینی بودن طبیعی گفتار فاصله بگیرند.
کاربر در جریان گفتوگو متوجه میشود که چه نوع جملات، کلمات و ساختارهایی پاسخ بهتری از چتبات دریافت میکنند. تکرار این فرایند میتواند باعث شود فرد در مکالمات بعدی نیز همان الگوها را به کار بگیرد.
به این ترتیب، فناوریای که برای درک بهتر انسان طراحی شده است، ممکن است در سوی دیگر تعامل، رفتار انسان را نیز با منطق خود هماهنگ کند.
«انسانیت رباتگونه»؛ مفهوم تازه در تعامل انسان و هوش مصنوعی
پژوهشگران این پدیده را با مفهوم «انسانیت رباتگونه» (Robotoid Humanness) توصیف کردهاند؛ مفهومی که به تأثیر متقابل انسان و ربات در فرآیند ارتباط اشاره دارد.
از یک سو، چتباتها با استفاده از لحن انسانی، کلمات عاطفی و شخصیسازی پاسخها تلاش میکنند طبیعیتر به نظر برسند و از سوی دیگر، انسانها ممکن است برای برقراری ارتباط مؤثرتر با آنها، بخشی از رفتار خود را با منطق ماشین تطبیق دهند.
آیا هوش مصنوعی میتواند بر هویت و شخصیت انسان اثر بگذارد؟
پژوهشگران معتقدند موضوع فراتر از نحوه نوشتن یا انتخاب کلمات است. انسان در ارتباطات روزمره با دیگران با واکنشهایی متنوع، غیرقابلپیشبینی و گاه احساسی مواجه میشود؛ اما پاسخهای هوش مصنوعی معمولاً ساختاریافته، قابلپیشبینی و الگوریتمی هستند.
تکرار چنین تعاملاتی ممکن است بر تصور فرد از نحوه ارتباط مؤثر نیز تأثیر بگذارد و او را به سمت استفاده از لحن سادهتر، منظمتر و قابلپیشبینیتر سوق دهد.
البته این به معنای آن نیست که استفاده از چتباتها بهطور قطعی شخصیت انسان را تغییر میدهد؛ بلکه پژوهشگران درباره یک احتمال و مسیر قابل بررسی هشدار دادهاند که نیازمند مطالعات تجربی بیشتر است.
هنوز خبری از اثبات قطعی نیست
یکی از نکات مهم درباره این پژوهش آن است که مطالعه موردنظر بر پایه تحلیل نظری و بررسی تحقیقات پیشین درباره تعامل انسان و ربات انجام شده و هنوز یک آزمایش بلندمدت روی گروه بزرگی از افراد برای اثبات این اثر صورت نگرفته است.
بنابراین، نمیتوان گفت هر فردی که زمان زیادی با هوش مصنوعی صحبت میکند، الزاماً رفتار یا شخصیت رباتگونه پیدا خواهد کرد. یافتههای مطرحشده بیشتر هشداری برای بررسی پیامدهای اجتماعی و رفتاری گسترش استفاده از هوش مصنوعی است.
آینده تعامل انسان و هوش مصنوعی چه خواهد بود؟
با افزایش حضور چتباتها در زندگی روزمره، مرز میان ارتباط انسانی و ارتباط با ماشینها روزبهروز کمرنگتر میشود. چتباتها قرار است ارتباط با فناوری را آسانتر کنند، اما همزمان این پرسش اهمیت بیشتری پیدا میکند که فناوری تا چه اندازه باید خود را با انسان تطبیق دهد و انسان تا چه اندازه با ماشین هماهنگ شود؟
پژوهشگران بر اهمیت شناخت این تعامل دوطرفه تأکید دارند؛ زیرا هوش مصنوعی دیگر صرفاً ابزاری برای دریافت اطلاعات نیست و در بسیاری از موقعیتها به یکی از طرفهای اصلی ارتباط تبدیل شده است.
شاید مسئله آینده فقط این نباشد که «هوش مصنوعی چقدر شبیه انسان میشود»، بلکه این باشد که «انسان در تعامل مداوم با هوش مصنوعی چقدر شبیه ماشین خواهد شد؟»
منبع: دیجیاتو
برچسبها: هوش مصنوعی، چتبات، رفتار انسان، فناوری، هوش مصنوعی و انسان
