به گزارش پایگاه خبری «پهنه پرواز»، تازهترین گزارش منتشرشده در عصر ایران نشان میدهد ماندگاری عادتها بیش از آنکه به اراده فرد وابسته باشد، به نحوه شکلگیری و تقویت «مسیرهای عصبی» در مغز مرتبط است.
یافتههای علوم اعصاب تأکید میکند که رفتارهای تکرارشونده در طول زمان به الگوهای پایدار عصبی تبدیل میشوند و به همین دلیل تغییر آنها دشوار است.
بر اساس این گزارش، مغز انسان میان «نشانه» (مانند زمان، مکان یا یک رفتار مشخص) و «پاداش» ارتباط برقرار میکند. وقتی این چرخه چندین بار تکرار شود، یک مسیر عصبی تقویت میشود و رفتار مورد نظر به عادت تبدیل میشود. به همین علت بسیاری از رفتارها، حتی زمانی که فرد تصمیم به ترک آنها دارد، به شکل خودکار تکرار میشوند.
برای نمونه، اگر فردی نوشیدن قهوه را سالها با کشیدن سیگار همراه کرده باشد، مغز این دو رفتار را در یک مسیر مشترک ثبت میکند. در نتیجه مشاهده یا بوی قهوه میتواند میل به سیگار را فعال کند؛ حتی اگر فرد قصد ترک داشته باشد. این سازوکار نشان میدهد که تغییر عادتها نیازمند اصلاح نشانههای محیطی و بازسازی چرخه پاداش است، نه صرفاً تکیه بر تصمیم لحظهای.
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند این یافتهها در درمان اختلالات رفتاری، اعتیاد، اضطراب و حتی برخی اختلالات عصبی ـ روانی کاربرد دارد. طراحی برنامههای توانبخشی و مداخلات درمانی زمانی مؤثرتر خواهد بود که به جای تمرکز صرف بر «اراده فرد»، بر مدیریت محرکهای محیطی، ایجاد جایگزینهای رفتاری سالم و تقویت مسیرهای عصبی جدید تمرکز شود.
از منظر سلامت عمومی نیز این رویکرد میتواند به تقویت عادتهای مثبت مانند ورزش منظم، خواب کافی، تغذیه سالم و پایبندی به درمانهای پزشکی کمک کند؛ موضوعی که در بهبود کیفیت زندگی افراد دارای بیماریهای مزمن یا شرایط خاص جسمی و روانی اهمیت ویژه دارد.
در مجموع، علوم اعصاب نشان میدهد تغییر پایدار رفتار زمانی رخ میدهد که ساختارهای عصبی مرتبط با آن بازآموزی شوند. این نگاه علمی میتواند پایهای برای سیاستگذاریهای نوین در حوزه سلامت روان، توانبخشی و ارتقای سبک زندگی سالم باشد.
منبع: عصر ایران
برچسبها: مسیرهای عصبی | عادت | سلامت روان | تغییر رفتار | اختلالات رفتاری | توانبخشی | علوم اعصاب | سبک زندگی سالم
